>> رصد ستارگان در روستای کهک-متوسطه1

رصد آسمان در   روستای کرمجگان

آسمان شب و ستارگان، رمزآلود است و رازناک و شناخت آن روش و فنونی دارد. دانش‌آموزان گروه پژوهش نجوم متوسطه دوره اول برای یادگیری جهت‌یابی از طریق ستاره‌ها ، نحوه کار با ابزار رصد (تلسکوپ و دوربین دوچشمی) و آشنایی با اجرام عمق آسمان منطقه‌ای را برای رصد انتخاب کردند. مدرسه استاد شهریار (شهدای کرمجگان) در روستای کرمجگان  از توابع شهرستان کُهَک در استان قم مکان مناسبی است.

دانش آموزان مبینااسدپور، محدثه بستان‌جوادی، ملینایزدی، لعیاسیدعاشور، حسناشمسا، زهرافقیهی، کیمیاقاسم‌زاده، مهساکاظمی، کیانا کرم‌بابایی، مهساکرمیان، زینب‌ کشاورز، ثنا لاجوردی، مریم مظفری، متینه‌سادات میرخانی، مهسانهاوندی و فاطمه پاشایی دریانی به همراه خانم فروه سیداحمدیان -مسئول پژوهش- و خانم‌ها سمانه شمیاتی و شهلا شجاع‌امینه –مربی‌های  درس پژوهشی نجوم- و آقای لاجوردی -پدر دانش‌آموز- در این برنامه حضور داشتند.

طبق برنامه زمان‌بندی روز یازدهم بهمن اردو شروع و ساعت 13:45 از مدرسه به سوی روستا حرکت آغاز شد . از 18 نفر دانش‌آموزِ درس پژوهشی نجوم 16 نفر در این برنامه شرکت کرده بودند. برای رفاه هر چه بیشتر یک دستگاه اتوبوس تهیه شده بود تا وسایل دانش‌آموزان و ابزار رصد به‌راحتی حمل شود. دو نفر از دانش‌آموزان ‌که کلاس درسی داشتند همراه با خانواده تا استان قم آمدند و به گروه ملحق شدند. بازی پانتومیم از علاقهمندی‌های در طول مسیر است که سرگرمشان کرد.

در راه دانش‌آموزان هدف برگزاری رصد را شنیدند و کتاب صورت‌های فلکی و گردونه آسمان را گرفتند و با توجه و مطالعه آن راه را کوتاه کردند.

وقتی که به پایگاه پلیس راه قم–کاشان رسیدند، متوجه شدند که مسیر کهک و روستای کرمجگان،  محدودیت تردد اتوبوس دارد  و باید ادامه مسیر را با مینی‌بوس رفت. در وقفه پیش آمده خانم سیداحمدیان با مسئولین  مدرسه تماس گرفت و قرار براین شد که در صورتی به مسیر ادامه داده شود که وسیله نقلیه‌ای کرایه شود که بیمه آن جدید باشد و معاینه فنی شده باشد و در غیر این‌صورت برنامه لغو شده و به تهران بازگردند.

روبه‌روی مسجد جمکران ایستاده بودند و راننده اتوبوس برای کرایه مینی‌بوس، رایزنی میکرد ولی هیچ‌کدام گواهی معاینه فنی نداشتند! اذان مغرب بود و هنوز راننده موفق به کرایه ماشین نشده بود. زمان زیادی گذشته بود. اشتیاق بچه‌ها برای رصد زیاد بود و قبلا هم چندین بار زمان اردو به دلیل امتحان و وضعیت آب و هوای روستا تغییر کرده بود و حالا گروه به مرز کلافه‌گی رسیده بود. در دور جدید مذاکرات خانم سیداحمدیان و آقای لاجوردی که از مدرسه همراه و هم‌سفر اردو بودند باآقای مظاهری - مسئول هماهنگی سرویس مدرسه در تهران -ارتباط برقرار کردند و قرار شد دو دستگاه ون تویوتا اختصاصی اعزام شود تا برنامه انجام شود.

دراین هنگام بیرون از مسجدجمکران دیگر آسمان  تاریک شده بود و ستارگان یکی یکی طلوع می‌کردند. از این فرصت استفاده شد و اولین ستاره آسمان -ستاره شباهنگ - که پرنورترین ستاره این شب‌ها بود رصد شد و  شش‌ضلعی زمستانی  به دانش‌آموزان معرفی شد و هم‌زمان کیک و میوه خوردند تا کمی از خستگی کاسته شود. بالاخره دو دستگاه تویوتا رسید و ساعت 18:30 از جمکران به سمت روستا سفر دنبال شد و یک ساعت  بعد به مدرسه استاد شهریار رسیدند. مدیر مدرسه از عصر منتظر بود ولی به دلیل تاخیر کلید را به آقای نوری سپرده بود تا به محض رسیدن وارد مدرسه شویم. تا حدود ساعت 2 بامداد که آسمان ابری می‌شد فرصت خوبی بود برای دید زدن آسمان. وسایل را به نمازخانه منتقل شد و در فاصله‌ای که دانش‌آموزان جاگیر شوند و لباس گرم بپوشند، مربی‌های نجومی تلسکوپ و دوربین دوچشمی را مستقر کردند و آماده آموزش شدند.

بچه‌ها یکی یکی به مربی‌ها پیوستند. صورت‌هاي فلکی تابستان غروب کرده بودند و صورت های فلكی فصل زمستان در سوی شرق آسمان خودنمایی می‌کردند. قبلا  در یک برنامه رصد یک دو ساعته در مدرسه روشنگر، دانش‌آموزان با صورت های فلکی دور قطبي و جهت‌یابی شمال آشنا شده بودند، حال از آن‌ها خواسته شد که خودشان جهت شمال را پیداکنند و آن‌ها بسیار خوب و صحیح با پیدا کردن ذات‌الکرسی توانستند جهت شمال را بیابند .

آموزش با صورت‌های فلکی که در حال غروب بودند آغاز شد و با آشنایی با صورت فلکی آندرومدا،  کهکشان آندرومدا  را با تلسکوپ دیدند. در این منطقه رصدی می‌توان آندرومدا را با چشم غیرمسلح دید  که برای بچه‌ها بسیار جذاب بود. سیاره مریخ  در آسمان خودنمایی می‌کرد و سیارات دیگر نیز مثل زحل ، مشتری و زهره به دلیل مقارنه با ماه از سیارات صبحگاهی بودند که قرار شد زمان طلوع آن‌ها -حدود ساعت 4:00 بامداد- این اجرام اقدام رصد  شوند .

تا ساعت 21:00 چشمشان به اسمان بود و پس از آن برای شام آماده شدند و پس از صرف شام باز هم سر به هوا شدند.

صورت فلکی جبار  به زیبایی پهنه آسمان را گرفته بود و جهت‌یابی با این صورت فلکی آموزش داده شد و بچه‌ها با هم رقابت می‌کردند تا با جبار از روی گردونه آسمان، شش ضلعی زمستانی را پیدا کنند.

هوا هر لحظه سردتر میشد. بچه‌ها برای تجدید انرژی و گرم شدن گاهی به نمازخانه می‌رفتند و دوباره به حیاط برمی‌گشتند ولی تعدادی  آنقدر علاقهمند بودند که سردی هوا را نمی‌فهمیدند و آسمان را رها نمی‌کردند و با این‌که شب از نیمه گذشته بود، در سوز سرما به رصد آسمان و اجرام مشغول بودند. از ساعت 2:00 بامداد، آسمان را اندک اندک ابر فراگرفت ناگزیر به نمازخانه رفته و منتظر ماندند تا آسمان باز شود. در این فاصله تعدادی خوابیدند و چند نفری بیدار مانده و با مربی‌ها به بازی فکری ریاضی پرداختند.

از ساعت 3:30 بامداد مطابق با پیش بینی هواشناسی، آسمان بدون ابر می‌شد و سیاره مشتری  طلوع می‌کردو سیاره پرنور صبحگاهی  زهره از افق شرق همراه با ماه بالا می‌آمد. رصد صبحگاهی لذت‌بخش بود. با طلوع خورشید منظره بسیار زیبای روستا با کوه‌های پوشیده از برف، چشم‌انداز زیبایی را نشان میداد.

صبحانه 7:00 صبح صرف شد و پس از آن جمع‌آوری وسایل و آمادگی برای حرکت به سمت جمکران، جایی که اتوبوس‌ها ایستاده بودند تا گروه رصد بیاید و برگردند تهران.

 

       
       
      حقوق این سایت متعلق به مجتمع فرهنگی روشنگر است
      تهران - شهرک قدس (غرب) - فاز 6 - بلوار ایوانک (غرب یادگار امام) - خیابان گل افشان جنوبی
      تلفن: 42896000 و 17-88082610 - فاکس: 88082619- ایمیل: info@roshangar.sch.ir